Kršenja ljudskih prava u Rusiji: Evropsko vijeće sankcioniralo 10 osoba zbog zabrane učešća stranke Jabloko na izborima za Državnu Dumu

Evropsko vijeće je usvojilo restriktivne mjere protiv 10 osoba zbog podrške represiji nad demokratskom opozicijom i ozbiljnog podrivanja demokratije i vladavine prava u Rusiji.

Vijeće je navelo tri sudije Vrhovnog suda Ruske Federacije i jednog zvaničnika Državnog tužilaštva koji su učestvovali u donošenju odluke o zabrani učešća političke stranke Jabloko na izborima za Državnu Dumu u septembru 2026. godine, zbog navodnih kršenja autorskih prava, ekstremizma i drugih nedoličnih ponašanja. Jabloko je bila jedina politička stranka koja se otvoreno protivila ruskoj agresiji protiv Ukrajine.

Lista također uključuje sudiju koji je osudio Leva Šlosberga, opozicionog političara iz političke stranke Jabloko, na 11 godina i jedan mjesec zatvora zbog diskreditacije ruske vojske i "lažnih vijesti" u vezi s ruskom agresijom protiv Ukrajine, kao i državnog tužioca koji je tražio tako strogu kaznu.

Konačno, Vijeće je navelo sudije uključene u suđenja Maksimu Kruglovu i Nikolaju Ribakovu, drugim istaknutim liderima političke stranke Jabloko.

Ovom odlukom, restriktivne mjere s obzirom na situaciju u Rusiji sada se primjenjuju na ukupno 108 pojedinaca i sedam subjekata. Oni koji su uvršteni na listu sankcija podliježu zamrzavanju imovine, a građanima i kompanijama EU zabranjeno je da im stavljaju na raspolaganje sredstva, finansijsku imovinu ili ekonomske resurse.

Relevantni pravni akti objavljeni su u Službenom listu Evropske unije

Evropsko vijeće je u martu 2024. godine uspostavilo okvir za restriktivne mjere protiv onih koji su odgovorni za teška kršenja ili zloupotrebe ljudskih prava, represiju nad civilnim društvom i demokratskom opozicijom te podrivanje demokratije i vladavine prava u Rusiji, kao odgovor EU na ubrzanu i sistematsku represiju u Rusiji. Novi okvir je uspostavljen nakon smrti Alekseja Navaljnog.

Visoki komesar UN-a za ljudska prava, Volker Türk, izdao je 19. augusta 2026. godine saopćenje u kojem je izrazio zabrinutost zbog zabrane učešća političke stranke Jabloko na parlamentarnim izborima u Rusiji u septembru 2026. godine i osude njenog zamjenika predsjednika, Leva Šlosberga, na više od 11 godina zatvora zbog antiratnog govora. Visoki komesar pozvao je vlasti da poštuju slobodu izražavanja i pravo građana da u potpunosti i slobodno učestvuju u izbornim procesima.

U saopćenju EU o izborima za rusku Državnu Dumu održanim 18. i 20. septembra 2026. godine i njihovoj neprimjenjivosti na teritoriji Ukrajine od 21. septembra, visoki predstavnik je naglasio da su ruske vlasti nastavile povećavati sistematsku i institucionalizovanu unutrašnju i transnacionalnu represiju kako bi isključile sve demokratske opozicione snage iz osporavanja statusa quo. Odluka o isključenju kandidata stranke Jabloko iz kandidovanja na saveznoj listi dodatno je ograničila izbor za ruske birače, isključivši iz izbornog procesa jednu od posljednjih preostalih opozicionih snaga i jedinu stranku sa antiratnom platformom.

EU ostaje nepokolebljiva u osudi kršenja ljudskih prava i represije u Rusiji i duboko je zabrinuta zbog kontinuiranog pogoršanja stanja ljudskih prava u zemlji, posebno u kontekstu ruske agresije protiv Ukrajine.