Istraga iStoriesa pokazuje kako Rusija regrutuje vojnike za rat koji vodi protiv Ukrajine: privatne firme, ciljani Telegram oglasi i telefonski brojevi kupljeni za samo 12 centi po komadu.

Dopisnik iStoriesa zaposlio se u Voevodi, jednoj od glavnih kompanija na privatnom tržištu regrutacije, koje je procvjetalo nakon što je Rusija počela plaćati ljudima da dovode regrute u vojsku. Voevodin posao funkcionira poput marketinga na više nivoa, a njegovi regruteri (poznati kao "regruteri") mogu zaraditi milione rubalja, ako su dobri u poslu za koji su angažirai. Meduza je sažela ključne nalaze istrage koju je objavio iStories.

Voevodu je 2014. godine osnovao Vidadi Bajramov. Ukrajinski projekat Mirotvorets ga navodi u svojoj bazi podataka kao borca ​​ruske privatne plaćeničke vojske Wagner Group, koji je učestvovao u ratovima u Gruziji i Ukrajini, iako ne postoji nezavisna potvrda za te navode. Voevoda je ranije održavao kurseve borbene obuke za civile i nije se bavio regrutacijom sve do 2024. godine. Tada je posao krenuo. Prihod njegove firme je porastao gotovo 10 puta za godinu dana, premašivši 700 miliona rubalja.

Kompanija sada aktivno traži nove regrutere, obećavajući „razrađene metode rada“ i „visoke prihode za svakog kandidata“. Tokom sesija obuke, njeni menadžeri savjetuju učesnicima obuke da pronađu kandidate putem ciljanih oglasa na društvenim mrežama, posebno na Telegramu. Kada razgovor započne, kaže im se da „izgrade psihološki odnos“, ali da nikada da ne napuštaju oštar, „vojni“ ton.

Marketinške agencije pomažu u masovnom regrutovanju. One prikupljaju brojeve telefona ljudi koji su zvali telefonske linije za traženje ugovorne vojne službe. "Sirovi" brojevi se prodaju za 10-20 rubalja po komadu, "lidovi" se prodaju za 1.300-1.400 rubalja po komadu, jer su zaposleni u agenciji već sami nazivali te ljude. Kada su u pitanju "sirovi" brojevi, otprilike jedan od 100 kandidata na kraju potpiše ugovori, kada su u pitanju "lidovi", to su dva ili tri od 100.

Regruti dobijaju plaću za svakog vojnika po ugovoru kojeg dovedu, a naknada zavisi od toga gdje je regrut registrovan kao stanovnik. Naknada se kreće od 150.000 rubalja za stanovnika Jaroslavlja do milion rubalja za stanovnika Moskve. Zahtjevi za candidate, također, variraju po regijama, ali su uglavnom niski. Regruti mogu prijaviti ljude kojima nedostaju ruke ili noge, kao i ljude sa krivičnim dosijeom , osim onih osuđenih za ekstremizam ili terorizam.

Kompanija vodi sistem bonusa. Regruter koji dovede više od pet vojnika po ugovoru dobija dodatnih 50.000 rubalja za svakog dodatnog Moskovljanina i 30.000 rubalja za svakog regruta iz druge regije. Regruteri, također, zarađuju bonuse za prijavljivanje novih regrutera koji i sami nekoga regrutuju.

Finansijski dokumenti koje je dobio dopisnik iStories ukazuju na to da uspješni regruteri zarađuju milione rubalja. Tokom pet mjeseci 2025. godine, Voevoda je platio Ivanu Kuznjecovu, 21-godišnjaku iz Nižnjeg Novgoroda, sedam miliona rubalja za "usluge pronalaženja kandidata".

Voevoda, također, regrutuje strance, plaćajući regruterima 300.000 rubalja po regrutu. Kompanija priprema dokumentaciju koja je strancima potrebna za ulazak u Rusiju i upozorava ih da nikome ne govore da potpisuju vojni ugovor. Svoje liste potencijalnih stranih regruta kompaniju provjerava kod ruske Federalne službe sigurnosti, FSB-a.