Руската православна пропаганда најде влез во црковните медиуми во Северна Македонија

Известувањето на Литургија.мк е несразмерно со вестите и известувањата што влијаат врз религиозните случувања на привремено окупираните украински територии од Русија. Во некои од известувањата, децидно се тврди дека Донецк е дел од Русија, што може да се смета за директен обид за усогласување на јавната перцепција во Северна Македонија со територијалните претензии на Русија. Силното потпирање на Литургија.мк врз извори пријателски настроени кон Москва, како што е OrthoChristian, често преку директен, непроверен превод на македонски јазик, го забрзува развојот на јавното мислење кое е наклонето кон оправдување на Русија за инвазијата на Украина

Автор: д-р Андреја Богдановски, аналитичар

Црковно прегрупирање меѓу Москва и Скопје

Откако со декретот на Српската православна црква („томос“ во црковниот жаргон) во јуни 2022 година ѝ беше доделена автокефалност на Македонската православна црква – Охридска архиепископија (МПЦ-ОА) , македонските архијереи го насочија погледот кон Москва, а подалеку од Цариград.

Руската православна црква (РПЦ) донесе добро пресметана и навремена одлука кога ја призна македонската автокефалност кратко потоа (август 2022 година), без да покаже никаква загриженост поврзана со идентитетот, со што стекна симпатии меѓу врвните ешалони на МПЦ-ОА и македонските верници.

Неодамна со признавањето на МПЦ-ОА од страна на Руската црква, комуникацијата со Московската патријаршија значително се зголеми (видете тука и тука). Ова вклучуваше контакти на високо ниво, што наскоро се претвори во отворање на портите за руската пропаганда во Северна Македонија, во голема мера заобиколувајќи ја Српската православна црква, која традиционално се сметаше за центар на „меката моќ“ на Русија во Западен Балкан.

Поддршка на МПЦ-OA за наративи поврзани со Кремљ

Руското признавање на МПЦ-ОА дојде шест месеци откако Русија започна неиспровоцирана војна против Украина. Кога некои влијателни православни цркви ја осудија војната (видете тука и тука), архиепископот Стефан, наместо да ја осуди поддршката на патријархот Кирил за војната, понуди ново партнерство со РПЦ во овој дел од Југоисточна Европа, дозволувајќи му на руското присуство да навлезе во македонските црковни кругови.

Сега значително подобрените црковни врски на високо ниво меѓу Скопјe и Москва се совпаѓаат во сферата на комуникациите и медиумите. Московската патријаршија покажа растечки интерес за проширување на својата работа во издавачкиот сектор, што е потврдено од посетите на раководителот на Издавачкиот оддел на Скопската епархија во Москва во октомври 2025 година и во јули 2024 година.

Заклучувањето на МПЦ-ОА од страна на Москва во нејзината орбита преку признавањето на нејзината автокефалност дојде со очекувања дека Македонската православна црква треба да ја преуреди својата „надворешна политика“ за да го отслика најитниот приоритет на Московската патријаршија, а тоа е заштитата на нејзините црковни интереси во Украина, очекувајќи целосна поддршка за Украинската православна црква (УПЦ).

Властите во Киев, како и Руската православна црква, сметаат дека УПЦ е канонски поврзана со Руската православна црква, и покрај нејзините напори да се претстави како независна.

Неколку официјални одлуки и изјави укажуваат на растечко усогласување на МПЦ-ОА со руските пораки и пораките на УПЦ. Во јуни 2025 година, архиепископот Стефан му го честиташе на митрополитот Онуфриј неговиот именден и го опиша третманот на украинската држава кон УПЦ како „прогон“, директно користејќи го јазикот што го користи Москва (како што може да се види подолу).

Никаде не се спомнува за укинување на законските ограничувања од страна на Киев за употреба на рускиот јазик во различни сфери од животот, укинување на мерките што ги кршат правата на етничките малцинства и прекинување на прогонот на канонската Украинска православна црква, изјави портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, на 31 октомври 2025 година.

Дмитриј Полиански, првиот заменик-постојан претставник на Русија во ОН, исто така ја употреби истата реторика: